par 
Pello Igeregi, ELA Sindikatuko negoziazio kolektiboko arduradunarekin egin elkarrizketa honek, martxoaren 17ko greba orokorraren testuinguruan pizturiko eztabaidak hartzen ditu abiapuntutzat. 125.000 lagunetik gora bildu zituzten eguerdiko mobilizazio arrakastatsuek eta sektore ezberdinetako jarraipen zabalak erakutsiriko indarraren aitzinean plazaraturiko iritzietan diren egia zatiak zein baieztapen eztabaidagarriak bereiziak dira jarraian.
Enbata: Greba orokorraren eredua zertan da gaur egun?
Pello Igeregi: Greba orokorra tresna gisa mundu osoan krisian dagoen mobilizazio moldea da. Mobilizazio egun hutsa bilakatu da eta produkzioa ez da geldiarazten. Greba egitea gero eta ariketa indibidualagoa bilakatu da eta greba egiteko eztabaida kolektiboen faltan langileak oso babesgabe geratzen dira greba egin ala ez erabakitzerakoan. Horretarako interes korporatiboak daude gobernu, patronal eta komunikabide nagusien aldetik. Hau ere estatuen autoritarismoaren parte da (pikete eta grebalarien kriminalizazioa hor kokatu behar da).
Zein da erronka Euskal Herrian?
Gurean ere erronka da greba tresna politizatzaile eta produkzioa geldiarazteko ariketa izatea. Hori esanik, Euskal Herrian Europako beste edozein lurraldetan baino gehiago gelditzen da produkzioa. Martxoaren 17an Iparraldeko militante batzu Hegoaldera etorri ziren eguna bizitzera, ahozabalik zeuden ikusten zutenarekin. Oso kontziente gara lurraldeen eta sektoreen arabera egoera ez dela berdina (gure indar-harremana ere ez), eta egungo greba eredurekin ezin dugula konformatu, baina daukaguna asko baloratzen dugu.
Eraldaketa sozialak, edo greba moduko tresna mobilizatzaileak, ez dira argazki finkoak, eraiki eta deseraiki egiten dira, horregatik prozesuan irakurri beharra dago.
Zer inflexio puntu ekarri du azken grebak?
Azken greba orokorrekin alderatuta inflexio puntu bat ezarri dugu. Greba honetan (gutxieneko soldata hobetzeaz gain) gure buruari erronka bat jarri diogu, grebaren jarraipena hobetzea eta, bereziki kolektiboki erabakitzen diren esparruak handitzea (azken urteetan murrizte prozesuan zeudenak). Asanblada bidez eta kolektiboki bozkatuta greba egitea erabaki duten lantokiak bikoiztu egin ditugu 2020ko greba orokorrarekin konparatuta, eta bozketa egin den ia lantoki guztietan langileek grebaren aldeko erabakia hartu dute. Ez da nahikoa, baina hurrengo greba baterako are lantoki gehiagotan ariketa hau egiteko baldintzak sortu ditugu. Egungo egoera kritikagarria da, noski. Baina guk egindakoari balioa ematen diogu. Asanbladak horrela eginda langile klase kontzientzia sortzen dugu, grebaren arrazoiak kolektiboki eztabaidatzea langileria politizatzeko aukera bilakatzen da eta greba egin nahi duten langileek babes kolektiboa lortzen dute. Hau oraindik toki gutxiegitan egitea lortu dugu, baina egin duguna erabat kontrakorrontean egin dugu eta soilik Euskal Herrian egiten da.
« Asanblada bidez eta kolektiboki bozkatuta greba egitea erabaki duten lantokiak bikoiztu egin ditugu 2020ko greba orokorrarekin konparatuta, eta bozketa egin den ia lantoki guztietan langileek grebaren aldeko erabakia hartu dute. »
Greba elite batek (burokrazia batek) erabaki duela sindikatuen oinarrien interesetatik kanpo eta horrez gain aldarrikapena molde isolatuan plazaratu omen dutela deitzaileek eta ez da dinamika baten ondorio gisa, azpimarratu dute zonbait iritzi kritikok. Nola erantzuten diozue ohar horiei?
Hau eskirolek grebarik ez egiteko erabiltzen duten aitzakia izateaz gain, ez da egia. Gutxieneko soldataren aldarrikapena gure sindikatuaren estrategiaren erdigunean kokatzeko erabakia orain bost urteko Kongresuan hartu genuen eta azken Kongresuan berretsi (736 militanteren erabateko onespenarekin). Ondoren, gutxieneko soldata hemen erabaki eta igotzearen alde herri ekimen legegile bat aurkeztea erabaki genuen. LABek beste estrategia bat zuen eta lehian aritu beharrean elkarren aldarrikapenak bateragarri egin genituen.
Zein izan da prozesua grebara heldu arte?
Patronala interpelatzeko dinamika egin genuen lehenbizi.
Ondoren hiru hilabete eman genituen sinadurak biltzen eta 140.000 jaso genituen. Hiru hilabetetan 140.000 sinadura jasotzeak eskatzen duen lanketa militantea izugarria da, milaka pertsona aritu behar dira sinadurak eskatzen. Martxoaren 17ko greba deialdia ezin da ulertu lanketa hori gabe. Eztabaida berriz ere patronalengana eta instituzioetara eraman genuen, eta haien ezezkoen aurrean greba orokorra deitzea erabaki genuen. Prozesu parte-hartzailea izan da hasi eta buka. Gure aldarrikapenak, gutxieneko soldata hemen erabakita 1.500 eurotara igotzeak, zuzenean gutxien eragiten zutenek egin dute greba gehien, eta beren zaurgarritasunarengatik antolatzen zailenak diren proletargoaren alde aritu dira. A ze klase eraikuntzarako ariketa politizatzailea!
Erabaki taktikoa zuzendaritzari dagokigu, baina gure oinarrien mandatu baten ondorio izan da eta denboran langileen atxikimendu zabala izan duen aldarrikapen batekin.
« Hiru hilabete eman genituen sinadurak biltzen eta 140.000 jaso genituen. Lanketa militantea izugarria da, milaka pertsona aritu behar dira sinadurak eskatzen. Martxoaren 17ko greba deialdia ezin da ulertu lanketa hori gabe. »
Eta prozesua horrela egin dugulako gure militantzia izugarri harro aritu da lanean. 4.000 ordezkarik baino gehiagok egoera politikoa eta greba eguna antolatzeko egun guztiko bileretan parte hartu dute, azken hamarkadetako pikete jendetsuenak egin ditugu, inoizko asanblada kopuru handiena (2.000 baino gehiago soilik ELAk)… Hau dena lurralde eta sektoreen arabera ere ez da uniformea, baina balio izugarria du. Balio izugarria du, bereziki, gero eta lantoki txiki eta sakabanatuagoak dauzkan lan-mundu honetan (emakumeak, langile migratuak eta gazteak nagusi diren lantokiak), gure militantziak milaka eta milaka langile banan-bana bisitatu izanak. Gure militantzia oso pozik heldu zen martxoaren 17ra eta oso pozik atera da martxoaren 17tik. Euskal Herriko langileria ere kultura kapitalista honetan bizi da. Antolakuntza kolektiboa eraikitzea ez da inorentzat erraza. Egindako hau dena gutxiestea injustua eta faltsua da.
Eta zein da prozesu honi eta honen ondorioei buruz duzuen irakurketa?
Eraso baten aurrean erantzun beharrean, aldarrikapen baten alde aritu gara. Bi aukera genituen: egoera politikoari buruzko irakurketa abstraktua egitea, pentsatuta langileen mobilizazio handiak lortuko direla eta horrekin eraldaketa politiko eta soziala etorriko dela; edota, irakurketa politiko oso batekin koherentea den aldarrikapen zehatza egitea, gizartearen politizazioa eragin dezakeen aldarrikapen batekin eta bizi-baldintza materialen hobetzea ekar dezakeena, garaipen baten bidez hurrengo borroka bat elikatu ahal izateko. Guk bigarrena aukeratu dugu.
Kapitalismoak gutxienez hiru ezaugarri nagusi ditu egun: kapitalaren irabazi tasa marjinalen egiturazko murrizketaren aurrean, bigarren gerra mundialaren ondorengo estatusa puskatzea irabaziak langileen pobretzearen kontura lortzeko; planetaren muga biofisikoen aurrean natur baliabideak arpilatzeko potentzia handien arteko lehia inperialista; eta, pobretze orokortuaren aurrean gizartearen kontrol sozialerako faxismoaren hedapena (horrekin batera kapitalen lehen pilaketarako instrumentalak izan ziren matxismoa, arrazismoa, kapazitismoa eta bestelako gorroto mezuen bidez). Gutxieneko soldata propioa lortzeak eta berau 1.500 eurotara igotzeak hiru erronkei erantzuten die, eta hiru erronka horien aurka langileak politizatzeko potentziala du. Horregatik eutsiko diogu eskaerari martxoaren 17aren ondoren ere.
Quid prodest? Guk mesedea langileei egin nahi diegu, ez alderdi bati edo besteari, gure asmoa ez baita alderdiak ordezkatzea, alderdiek langileen aldeko politikak egiteko presio soziala eraikitzea baizik. ELAren autonomia hori da. Martxoaren 17ko grebaren garaipen handiena Aitor Estebanek gutxieneko soldata propioaren defentsa Madrilen egingo duela aurreratzea da (greba orokorraren aurkako argudioen ondotik). Gu Gramscirekin gaude.
« Gure aldarrikapenen aldeko hegemonia kulturala sortu nahi dugu. Alderdi politikoen agendan ez zegoen aldarrikapen bat lehen lerrora ekarri dugu. »
Alderdi politikoen agendan ez zegoen aldarrikapen bat lehen lerrora ekarri dugu. Ondoren, alderdiek beren lehentasunak sindikatuon aldarrikapenen arabera moldatu nahi badituzte horri probetxu elektorala ateratzeko, izugarri! Guk gizarte kapitalistak Euskal Herrian lortu duen hegemonia kulturala eztabaidatu nahi dugu, eta alderdi politikoak horren arabera aritzea beren egunerokoan. Harritzen nau batzuek ze balio gutxi ematen dioten Euskal Herria Europako (ziurrenik munduko) greba kopuru handiena egiten duen lurraldea izateari. Hori, besteak beste, ELAren erabaki estrategikoen ondorio da. Horrek gizartea erradikalizatu nahi duen mugimendu batentzat pagotxa behar luke.
Bukatzeko, «ELAk dagoenaren eta nahi denaren bidean tentsio mobilizatzailea bilatzen duela» erratean, zertaz ari zarete?
Dagoena onartzen duenik dago. Badago era utopia etengabe aldarrikatzen duenik. Eta bagaude utopiarako bidean langileria mobilizatzen duten aldarrikapenak plazaratu nahi ditugunak, utopiara hurbiltzeko. Dagoena onartzen duenak ez du militantziarik sortzen (ez delako beharrezkoa) eta ez du errealitatea aldatzen. Utopia hutsa ez da mobilizatzailea modu masiboan (garaipenik ekarri gabe ezin direlako masa-mobilizazioak bilakatu), baina militantzia aktibo eta kohesionatua lor daiteke utopia horien bueltan. Eta utopia errealitatez eraikitzeko mobilizatzaileak diren aldarrikapen zehatzak antolatzen dituztenak gaude (horregatik da Euskal Herria Europan greba gehien egiten duen lurraldea, horretan asmatzen dugulako) eta mobilizazio hauek egituraz politizatzaile bilakatu daitezke masa logika batean (honetan asko dugu hobetzeko). Guk hirugarren bide hori landu nahi dugu. Askotan ez dugu asmatzen, eta gure erronka nagusian (mobilizazioak politizazio sakonerako erabiltzea) beste eragile batzuek asko eragin dezakete, eragileak eta mobilizazioak ez badituzte gutxiesten.
Baina utopia garaipenez betetzen ez bada, utopia hori ez dago marjinalitatera kondenatuta? Helburua militante talde handi eta esanguratsua izatea da (egungo gizartean horrek izugarrizko meritua du) ala gizartea eraldatzea eta horretarako masa logika baliatzea?
Indépendant, sans pub, en accès libre,
financé par ses lecteurs
Faites un don à Enbata.info
ou abonnez-vous au mensuel papier
Les temps sont difficiles, et nous savons que tout le monde n’a pas la possibilité de payer pour de l’information. Mais nous sommes financés par les dons de nos lectrices et lecteurs, et les abonnements au mensuel papier : nous dépendons de la générosité de celles et ceux qui peuvent se le permettre.
« Les choses sans prix ont souvent une grande valeur » Mixel Berhocoirigoin
Cette aide est vitale. Grâce à votre soutien, nous continuerons à proposer les articles d'Enbata.Info en libre accès et gratuits, afin que des milliers de personnes puissent continuer à les lire chaque semaine, pour faire ainsi avancer la cause abertzale et l’ancrer dans une perspective résolument progressiste, ouverte et solidaire des autres peuples et territoires.
Chaque don a de l’importance, même si vous ne pouvez donner que quelques euros. Quel que soit son montant, votre soutien est essentiel pour nous permettre de continuer notre mission.
Pour tout soutien de 50€/eusko ou plus, vous pourrez recevoir ou offrir un abonnement annuel d'Enbata à l'adresse postale indiquée. Milesker.
Si vous êtes imposable, votre don bénéficiera d’une déduction fiscale (un don de 50 euros / eusko ne vous en coûtera que 17).
Independentea, publizitaterik gabekoa, sarbide irekia, bere irakurleek diruztatua
Enbata.Info-ri emaitza bat egin
edo harpidetu zaitezte hilabetekariari
Garai gogorrak dira, eta badakigu denek ez dutela informazioa ordaintzeko ahalik. Baina irakurleen emaitzek eta paperezko hilabetekariaren harpidetzek finantzatzen gaituzte: ordaindu dezaketenen eskuzabaltasunaren menpe gaude.
«Preziorik gabeko gauzek, usu, balio handia dute» Mixel Berhocoirigoin
Laguntza hau ezinbestekoa zaigu. Zuen sustenguari esker, Enbata.Info artikuluak sarbide librean eta urririk eskaintzen segituko dugu, milaka lagunek astero irakurtzen segi dezaten, hola erronka abertzalea aitzinarazteko eta ikuspegi argiki aurrerakoi, ireki eta beste herri eta lurraldeekiko solidario batean ainguratuz.
Emaitza oro garrantzitsua da, nahiz eta euro/eusko guti batzuk eman. Zenbatekoa edozein heinekoa izanik ere, zure laguntza ezinbestekoa zaigu gure eginkizuna segitzeko.
50€/eusko edo gehiagoko edozein sustengurentzat, Enbataren urteko harpidetza lortzen edo eskaintzen ahalko duzu zehaztuko duzun posta helbidean. Milesker.
Zergapean bazira, zure emaitzak zerga beherapena ekarriko dizu (50 euro / eusko-ko emaitzak, 17 baizik ez zaizu gostako).