15/02/2026

Étiquette : Identités

Articles

EUSKARA JENDEA. 3. atala: « Aniztasunaren bidean »

Enbatapar Enbata
BIDEOA - Inperioa desagertu ondoren, herri germaniarrak heldu ziren Europa ekialdetik, arabiarrak gero eta kristautasuna hedatu eta finkatu zen gure inguruan hizkuntza erromantzeak sortzen ari ziren bitartean.
Hizkuntza eta kultura aniztasuna ditugu Erdi Aroaren ezaugarri. Euskara hizkuntza nagusia zen eta haren inguruan hamaika mintzaira eta kultura zeuden. Erdi Aroan, baina, begi bistakoak dira barne-desorekaren hastapenak. Latina edo erromantzeak ez bezala, euskara ez zen idatzietan erabiltzen. Era berean, euskarak aldaketa geografikoak ezagutu zituen garai honetan. (...)

Transmititzen ez den kultura bat ezin da hautatu

Tribune Librepar Tribune Libre
Bertsolarien kasua da agerikoena: euskaraz eta erdaraz egiten duten hedabideetan, euskarazko bertsioan soilik dira ezagutarazten. Horrez gain, bistaratu da beste titular interesgarri hau ere: Euskal Herriko 11 hedabideren 2023ko lana aztertuta, Euskal Herrikoa ez den kanpoko kulturari eman zaion tartea %40 ingurukoa izan da. Alegia, hemengo komunikabideek ahots handia ematen diotela kanpokoari.
Txostena aurkeztu du NOR ikerketa-taldeak, Euskarazko kulturgintzaren presentzia hedabideetan deiturikoa. Argia.eus-en Gorka Peñagarikano Goikoetxearen artikulua. (...)

Helduak, ikas zazue euskaraz idazten

Nicolas Goñipar Nicolas Goñi
Gaur egun, euskaldunen hizkuntza maila eskasak euskararen erabilera mugatzen du. Bertzalde, bi erdaren eragina gero eta handiagoa da, bereziki pantailen bidez, eta Iparraldea eta Hegoaldearen arteko muga politikoa muga linguistiko bihurtzen ari da.
Egoera horren aitzinean, arnasgune berriak sortu behar dira, ahozkoak eta idatzizkoak. (...)

Pour un art lapidaire basque coloré

Ellande Duny-Pétrépar Ellande Duny-Pétré4
Hier, stèles et croix des cimetières ou les linteaux de nos maisons étaient peints de couleurs variées. Comme autant d’hymnes à la vie et à son renouvellement.
Cette pratique s’est étiolée, voire a disparu. Il ne tient qu’à nous de reprendre le fil d’une tradition et de la faire évoluer. Voici les premiers pas d’une expérience et ses propositions. (...)

Euskaldunen eta euskaltzaleen arteko saretze eta bultzada berria?

Peio Etcheverrypar Peio Etcheverry
Enbata Hilabetekariko Sar Hitza - Euskararen erakunde publikoak Ipar Euskal Herrian heldu diren 25 urteetarako euskarak izango dituen perspektiba soziolinguistikoei buruzko ikerketa argitaratu berri du; agorrileko Enbatan aurki dezakezue puntu garrantzitsuak laburbiltzen dituen sintesi pollit bat.
Azken denboretan entzuten dira oihartzun, iragarpen edo hauteman ezezkorrak euskararen etorkizunari begira. Kosta ahala kosta, iruditzen zait euskaldunek baikor baizik ezin dugula egon gure hizkuntzaren geroa aipatzean. (...)

« Espainolismoa goratzen duen sinbolorik » ez!

Tribune Librepar Tribune Libre
BIDEOA - Tuterako Osborne zezena bota du Ernaik, "Espainolismoa goratzen duen sinbolorik" ez dutela nahi adieraziz. Euskal Herri antifaxista aldarrikatzeko ekintza izan da Nafarroan gelditzen zen azken zezena botatzea.
Jarraian, ekintza zuzenaren bideoa eta gogoeta sakontzeko, Hedoi Etxartek Berrian egin "Ernaik, beraz, Espainiako artista antifaxista baten diseinu bat eraitsi du antifaxismoa aldarrikatzeko Espainiaren aurka." iritzi artikuluaren esteka. (...)

EUSKARA JENDEA. 1. atala: « Historiaren atarian »

Enbatapar Enbata
BIDEOA - Historiaurrean gizakiak Europa jendeztatu zuelarik, etorri, sortu edota garatu zen euskara. Noiz eta nola ez dakigu zuzen, baina. Dakigun bakarra da ordutik dagoela kokaturik hemen eta, inguruan, baldin bazuen Hizkuntza edota kultura kiderik, guztiz desagertuta dagoela.
Jatorria edozein delarik ere, euskara Historiaurreko Hizkuntza da, Hizkuntza indoeuroparrak etorri baino lehenagokoa. Harrez geroztik, Haien eragina jaso du eta, desagertzetik urrun, iraun egin du. Beharbada, Koldo Mitxelena hizkuntzalariak azaldu zuenez, Euskararen enigma  ez da bere jatorria,  baizik nola lortu duen irautea egun arte. (...)